مشکلات کنکور سراسری, هزینه های نجومی ،نفوذ مافیای کنکور،مضرات آن ومزیت های معدل در یادگیری پایدار

پنج‌شنبه 18 دسامبر 2025

«باسمه تعالی »

مشکلات کنکور سراسری, هزینه های نجومی ،نفوذ مافیای کنکور،مضرات آن ومزیت های معدل در یادگیری پایدار

نویسنده:دکترمحمد بنائیان سفید.

تحلیل مشکلات کنکور سراسری و نظام جایگزین مبتنی بر معدل.

مشکلات کنکور سراسری و کلاس‌های کنکور.

۱. نابرابری آموزشی فزاینده:

· تمرکز امکانات در شهرهای بزرگ: بهترین مؤسسات و دبیران کنکور عمدتاً در کلان‌شهرها متمرکز هستند

· هزینه‌های سرسام‌آور: شهریه کلاس‌های کنکور گاه به ده‌ها میلیون تومان می‌رسد.

· دسترسی نابرابر در مناطق محروم: بسیاری شهرهای کم برخوردارو کوچک و مناطق مرزی فاقد هرگونه کلاس کنکور کیفی هستند.

۲. محرومیت مضاعف مناطق کم‌برخوردار

· عدم دسترسی به منابع آموزشی به‌روز،

· نبود مشاوران مجرب و آزمون‌های استاندارد،فشار روانی مضاعف بر دانش‌آموزان این مناطق.(کم برخوردار)

۳. مضرات ادامه سیستم کنکور.

ادامه دغدغه‌های والدین از دوره ابتدایی تا پایان دبیرستان،وفشار روانی به دانش آموزان.حافظه‌محوری و سطحی‌نگری: تبدیل آموزش به تست‌زنی و حفظ فرمول

· کاهش کیفیت یادگیری پایدار: بی‌انگیزگی برای درک عمیق مفاهیم،فشار روانی شدید: افزایش اضطراب، افسردگی و آسیب‌های اجتماعی،غفلت از مهارت‌های زندگی: تمرکز صرف بر دروس کنکوری.

مزایای نظام معدل‌محور و نقش آن در کیفیت آموزشی:

۱. عدالت آموزشی نسبی.

· کاهش وابستگی به توان مالی خانواده‌ها,

· ایجاد فرصت برابر برای دانش‌آموزان،مناطق محروم

· ارزش‌گذاری بر تلاش مستمر پرسه مرحله به‌جای نتیجه یک آزمون.

۲. ارتقای کیفیت یادگیری:

· توجه به فرآیند یادگیری: ارزش‌گذاری بر فعالیت‌های کلاسی، پژوهش و مشارکت

· یادگیری عمیق و پایدار: جایگزینی درک مفهومی با حفظ محوری،وفراموشی.

· توسعه مهارت‌های چندبعدی: توجه به نمرات مستمر و پروژه‌های عملی.

۳. کاهش آسیب‌های روانی،کاهش اضطراب ناشی از رقابت متمرکز در یک روز،

· امکان جبران و بهبود در طول زمان

· ایجاد فضای آموزشی سالم‌تر و انسانی‌تر

۴. ارتباط بهتر با اهداف آموزش و پرورش

· همسویی با اهداف سند تحول بنیادین آموزش و پرورش،وقوانین بالادستی مرتبط.

· توجه به پرورش شهروند مسئول به‌جای رقابت‌جوی صرف.تقویت مهارت‌های تفکر انتقادی و حل مسئله:راه‌حل‌های تلفیقی پیشنهادی:

۱. سیستم ترکیبی: ترکیب سابقه تحصیلی (۶۰-۷۰%) با یک آزمون استاندارد سبک‌تر (۳۰-۴۰%)

۲.عدالت جبرانی: اعمال سهمیه‌های منطقی برای مناطق محروم

۳.تقویت مدارس دولتی: افزایش کیفیت آموزش پایه در تمام مناطق

۴.منابع دیجیتال رایگان: ایجاد سکوهای آموزش آنلاین با کیفیت یکسان.

۵.ارزیابی چندبعدی: توجه به فعالیت‌های فوق‌برنامه، پژوهش و مهارت‌های اجتماعی

نتیجه‌گیری:

انتقال تدریجی از سیستم کنکور محور به نظام معدل‌محور با اصلاحات هوشمندانه، می‌تواند هم عدالت آموزشی را افزایش دهد و هم کیفیت یادگیری پایدار را ارتقاء بخشد. این تغییر نیازمند تدبیر، برنامه‌ریزی بلندمدت و پشتیبانی از مدارس مناطق محروم است تا به جای رقابت ناعادلانه، به پرورش استعدادهای متنوع و تقویت بنیه علمی کشور بیانجامد.توجه به بودجه که در دهه‌های گذشته از ۱۹درصدبه ۱۱درصد رسید.خروج فرزندان ثروتمندومتمولین به مدارس غیر انتفاعی که مدارس دولتی عملا برای افراد با درآمد متوسط وضعیف تبدیل شده است.

کاهش کیفیت معلمان و امکانات،شکاف کیفیت آموزشی بین مدارس دولتی باغیر انتفاعی که ۸۵در صد دانش‌آموزان مدارس دولتی حدود ۱۵ درصددرقبولی دانشگاههای خوب وکمتر از ۱۵درصد دانش آموزان در ۸۵درصد دانشگاههای تاپ که ناقض عدالت آموزشی،واصول ،۳۳,۳,۱۵,۳۰ قانون اساسی در تحصیل رایگان است.توجه به چهار مولفه تقویت مدارس شامل۱- تامین و بهسازی منابع انسانی ۲-اصلاح محتوای آموزشی۳-بازنگری در روشها و برنامه درسی،۴-عملیاتی واجرای کردن شش ساحت فلسفه‌ی تعلیم و تربیت ،شش زیر نظام رهنامه یا دکترین تعلیم و تربیت و۱۵مولفه اجرایی سند تحول در میدان مدرسه وکلاس.البته نگاه رئیس جمهور محترم به اولویت و کیفیت آموزش وپرورش وکاهش تنوع مدارس قابل تقدیر است.

مطالب مشابه
دیدگاه ها