«باسمه تعالی»
قال علی(ع):«قیمه کل امرء مایحسنه»
فرد را آن بهاست که در دیده اش زیباست.
تدوین و تحقیق:دکتر:محمد بنائیان سفید.
«مولفههای سنجه های فضیلتهای اخلاقی واخلاق حرفهای مدیران و کارکنان اداری ایران اسلامی را به تفکیک مدیران و کارکنان ادارهها».
سنجههای فضیلتهای اخلاقی و اخلاق حرفهای مدیران و کارکنان اداری در ایران اسلامی، با توجه به مبانی اسلامی و ارزشهای انقلابی، به شرح زیر به تفکیک ارائه میشود:
الف) سنجههای فضیلتهای اخلاقی و اخلاق حرفهای برای مدیران.
مدیران در نظام اسلامی به عنوان “امانتداران مردم” و الگوی رفتاری شناخته میشوند. سنجههای کلیدی برای آنان عبارتند از:
۱. التزام به ارزشهای اسلامی و انقلابی:
· پایبندی به تقوای الهی و رعایت حرام و حلال در تصمیمگیریها.
· وفاداری به اصول قانون اساسی، منویات رهبری و آرمانهای انقلاب اسلامی.
· تقویت روحیه جهادی، سادهزیستی و پرهیز از اسراف و تجمل.
۲. عدالتورزی و انصاف:
· تصمیمگیری عادلانه در استخدام، ارتقاء و توزیع منابع.
· برخورد یکسان با همه کارکنان و ارباب رجوع بدون تبعیض قومی، مذهبی یا جناحی.
· شفافسازی فرآیندهای اداری و مقابله با فساد.
۳. مسئولیتپذیری و پاسخگویی:
· پذیرش مسئولیت تصمیمات و عملکرد خود و واحد تحت مدیریت.
· پاسخگویی به موقع و شفاف در قبال مراجع ذیصلاح و مردم.
· پیگیری دلسوزانه مشکلات ارباب رجوع.
۴. شایستهسالاری و توسعهگرایی:
· انتصاب افراد بر اساس شایستگی، تخصص و تعهد.
· سرمایهگذاری بر آموزش و رشد اخلاقی و حرفهای کارکنان.
· تشویق نوآوری و بهبود مستمر فرآیندها.
۵. اخلاق مدیریتی:
· تواضع و فروتنی در برخورد با کارکنان و مراجعان.
· مشورتگیری (شورا) در تصمیمگیریهای مهم.
· حفظ حرمت و کرامت انسانی کارکنان.
· صبر و تحمل در مواجهه با انتقادات سازنده.
۶. رهبری اخلاقمدار:
· الگو بودن در صداقت، وقتشناسی و نظم.
· ایجاد محیط کار مبتنی بر اعتماد، احترام متقابل و روحیه برادری.
· توجه به رفاه معنوی و مادی کارکنان در چارچوب قانون.
ب) سنجههای فضیلتهای اخلاقی و اخلاق حرفهای برای کارکنان.
کارکنان به عنوان مجریان و رابط نظام اداری با مردم، نقش محوری دارند.
۱. تعهد دینی و ارزشی:
· رعایت تقوا و امانتداری در انجام وظایف.
· عمل کردن در چارچوب شرع و قوانین جمهوری اسلامی ایران.
· پاسداری از بیتالمال و صرفهجویی در مصرف منابع.
۲. تخصصگرایی و وجدان کاری:
· تلاش برای ارتقای دانش و مهارتهای حرفهای.
· انجام دقیق، به موقع و کامل وظایف محوله (احسان در کار).
· دقت، نظم و پشتکار در ارائه خدمات.
۳. احترام و ادب:
· برخورد محترمانه و دلسوزانه با ارباب رجوع.
· رعایت احترام نسبت به مدیران و همکاران.
· پرهیز از غیبت، تهمت و ایجاد تشنج در محیط کار.
۴. قانونمداری و انضباط:
· رعایت مقررات اداری و دستورالعملهای سازمان.
· حضور به موقع و استفاده بهینه از وقت اداری.
· گزارشدهی صادقانه و شفاف.
۵. روحیه مشارکت و همکاری:
· همکاری سازنده با همکاران و مدیران برای تحقق اهداف سازمان.
· ارائه پیشنهادهای سازنده برای بهبود امور.
· پرهیز از فردگرایی و رقابتهای ناسالم.
۶. حفظ اسرار و اطلاعات:
· رازداری regarding اسرار اداری، شخصی و اطلاعات محرمانه.
· خودداری از افشای اطلاعات به افراد غیرمجاز.
سنجههای مشترک بین مدیران و کارکنان:
· صداقت و راستگویی: پرهیز از دروغ، ریا و فریب.
· وفای به عهد: عمل به تعهدات و وعدهها.
· نظم و انضباط: رعایت آییننامهها و برنامههای سازمان.
· نگاه خدمتگزارانه: خود را خدمتگزار مردم دانستن نه ارباب.
· پرهیز از رشوه، اختلاس و پارتیبازی: مبارزه با هرگونه فساد اداری و مالی.
· حفظ حجاب و عفاف: رعایت شئونات اسلامی در محیط کار (مطابق ضوابط).
نکات پایانی:
· این سنجهها برگرفته از منابع اسلامی (قرآن، سنت، عقل)، قوانین کشوری (مانند قانون مدیریت خدمات کشوری)، منشورهای اخلاقی اداری و آموزههای رهبران انقلاب است.
· ارزیابی این فضیلتها اغلب نیازمند ترکیبی از روشهای خودارزیابی، ارزیابی همکاران، ارزیابی مدیر، نظرسنجی از ارباب رجوع و بررسی سوابق عملکرد است.
· در نظام اداری ایران اسلامی، تشویق معنوی، الگوسازی و فرهنگسازی در کنار نظارت و بازخورد، برای نهادینه کردن این فضیلتها حیاتی است.