«باسمه تعالی»
قال علی(ع):«العلم سلطان،من وجده صال ومن لم یجده صیل علیه»(علم قدرت است هرکس به آن دست یابد اقتدار می یابد و هرکس به آن(علم) دست نیابدبر او سلطه می یابند).
باتوجه به نظر سنجی ملی «گروه مرجعیت» مردم کشورورتبه اول معلمان،در اعتماد اجتماعی مردم به معلمان عزیز،رابطهی مولفه های گروه مرجعیت درحکمرانی علمی مبتنی بر حکمرانی اسلامی را در تحقق سند تحول بنیادین آموزش وپرورش ،حیاط طیبه وتمدن نوین اسلامی ایرانی را باختصار بررسی می کنیم.
نویسنده:دکتر محمد بنائیان سفید.
نظام تعلیم و تربیت زیر ساخت فکری،علمی،اندیشه سازی،وانگیزه،وآینده ارتقای پیشرفت و تعالی کشور را در همه عرصه های فرهنگی ،اقتصادی،اجتماعی،علمی ،دفاعی،بازدارندگی،وخلاقیت،نوآوری ودرکل استقلال، هویت فردی ،اجتماعی وملی جامعه را ترسیم می کند که معلم لب اللباب ،مرکز ثقل وشاه بیت این مهم را تشکیل می دهد.
بر اساس جستاری که انجام شد، نتایج نظر سنجی ملی مبنی بر رتبه اول معلمان در اعتماد اجتماعی ، یک سرمایه و ظرفیت عظیم است که رابطهای دوسویه با مولفههای گروه مرجعیت در حکمرانی علمی دارد. در ادامه به اختصار به توضیح این رابطه در راستای تحقق اهداف کلان نظام آموزشی میپردازم:
1. پیوند مولفههای مرجعیت و حکمرانی اسلامی:تحقق حکمرانی علمی مبتنی بر حکمرانی اسلامی نیازمند مولفههایی فراتر از مدیریت خشک و اداری است. مطالعات نشان میدهد که حکمرانی اسلامی در آموزش و پرورش بر پایه اصولی چون هدایتمحوری، عدالتمحوری، مشارکت، مسئولیتپذیری و پاسخگویی استوار است . جایگاه مرجعیت معلم دقیقاً با همین مولفهها عجین است:
· هدایتمحوری و عدالتمحوری: معلم به عنوان یک گروه مرجع، صرفاً منتقلکننده دانش نیست، بلکه هدایتگر اخلاقی و علمی دانشآموزان است و در توزیع عادلانه توجه و فرصتهای یادگیری نقش کلیدی دارد.
· مشارکت و مسئولیت پذیری: اعتماد اجتماعی بالا به معلمان، بستری برای مشارکت فعالتر خانوادهها و جامعه در امور مدرسه فراهم میکند و حس مسئولیتپذیری را در همه ارکان نظام آموزشی تقویت مینماید
2. نقش حلقه واسط در تحقق «حیات طیبه»: هدف غایی سند تحول بنیادین، دستیابی به حیات طیبه است؛ مفهومی که به معنای زندگی مطلوب انسانی در همه ابعاد فردی و اجتماعی بر اساس نظام معیار اسلامی میباشد . در این مسیر:
· معلم مرجع، به عنوان مجری اصلی سند، میتواند مفاهیم والای حیات طیبه را از شعار به رفتار تبدیل کند.
· اعتماد اجتماعی به معلم، نفوذ تربیتی او را افزایش میدهد و زمینهساز «تکوین و تعالی پیوسته هویت متربیان» بر اساس ارزشهای اسلامی میشود . به عبارت دیگر، معلم امین جامعه، مجری تحقق «زندگی طیب» در نسل آینده است.
3. حلقه اتصال به تمدن نوین اسلامی:
تمدن نوین اسلامی نیز در گرو تربیت نسلی عالم، متعهد و مومن شکل میگیرد . حکمرانی خوب در آموزش و پرورش که معلم در مرکزیت آن قرار دارد، میتواند به پرورش شهروندانی منجر شود که هم برای ایران و هم برای جهان اسلام الهامبخش باشند.معلمان با تکیه بر سرمایه اجتماعی خود (رتبه اول اعتماد)، نسلی را تربیت میکنند که نه تنها برای پیشرفت کشور، بلکه برای ایفای نقش در تمدنسازی نوین اسلامی آماده است.
نتیجهگیری کوتاه: رتبه اول اعتماد اجتماعی، ظرفیت منحصربهفردی برای عملیاتی کردن مولفههای حکمرانی اسلامی است. اگر این اعتماد با سیاستگذاری صحیح و توانمندسازی معلمان همراه شود، میتواند ضمانتبخش اجرای سند تحول (در مسیر حیات طیبه) و در نهایت، زمینهساز تمدن نوین اسلامی ایرانی باشد.