بررسی بندهای سیزده گانه سیاست های کلی تحول بنیادین آموزش وپرورش ابلاغی قائد شهید امام خامنه‌ای (قدس الله سره)

جمعه 28 آگوست 2026

«باسمه تعالی»
با توجه به پیام هفته دولت مقام معظم رهبری امام سید مجتبی حسینی خامنه ای ( مدظله العالی)با تجلیل از اقدامات دولت در شرایط سخت بویژه از رئیس جمهور محترم ،پرتلاش وصادق(بهره برداری از ۳۶هزار پروژه در کشور)بابیان فرا راهبردی تعلیم وتربیت آموزش وپرورش و دانشگاه ها وحوزه های علمیه را در رابطه با رفع موانع چالش های اقتصادی،معیشتی،امنیتی،،بیکاری ،کاهش ارزش پول ایران واسقاط دلار،وایجاد اختلاف ودوقطبی جامعه،.ونقض انسجام ووحدت اجتماعی را به تفکیک موضوعات توضیح می دهیم.
نویسنده و تحلیلگر:دکتر محمد بنائیان سفید.
در پی پیام مهم و راهبردی مقام معظم رهبری(مد ظله العالی)در تاریخ ۱۴۰۵/۶/۶در مورد هفته دولت وبا تجلیل از خدمات دولت در شرایط سخت جنگ،بویژه رئیس جمهور پر تلاش وصادق،به اساسی ترین چالش های کشور اشاره فرمودند.
در اینجا تحلیل موضوعات مورد اشاره بر اساس محورهای پیام هفته دولت ۱۴۰۵ ارائه می‌شود:
اقتصاد، معیشت و بیکاری:
معظم له تولید داخلی را کلید اصلی حل مشکلاتی مثل بیکاری و معیشت می‌دانند و بر رفع موانع درونی (نه فقط تحریم) تأکید دارند :
· اصلاح قوانین و بروکراسی: کاهش مقررات دست‌و پاگیر، مجوزهای زائد و ناهماهنگی‌های اداری . مدیریت منابع: جلوگیری از واردات بی‌رویه، قاچاق و هدایت نقدینگی به سمت تولید.
کاهش ارزش پول ملی و اسقاط دلار:
تقویت ارزش پول ملی، یکی از اساسی‌ترین کارها عنوان شده و با اقتدار و آبروی ملی گره خورده است . راهبرد کلان، اسقاط تدریجی دلار از تراز نقش‌آفرینی مهم و اتکا به اقتصاد مقاومتی است ✓ -برخی راه‌کارها:
· قطع وابستگی اقتصاد به تحولات خارجی و جلوگیری از خام‌فروشی .
· برخورد با اقدامات سودجویانه در بازار ارز و بازگرداندن ارزهای صادراتی .
اختلاف و دوقطبی جامعه:
رهبر انقلاب به‌صراحت ارتکاب هر آنچه به ضرر انسجام اجتماعی باشد را ممنوع اعلام کرده‌اند و بین اختلاف‌سلیقه (طبیعی و بی‌اشکال) با دوقطبی‌سازی کاذب (مخرب) تفاوت قائل می‌شوند . دو قطبی‌سازی یعنی محکوم کردن مطلق طرف مقابل، حتی اگر کارش درست باشد . این دقیقاً چیزی است که دشمن برای ایجاد شکاف بین مردم و نظام دنبال می‌کند .
انسجام و وحدت اجتماعی:
این موضوع، یک ضرورت قطعی تلقی می‌شود که باید پیوست آن در تمام کلان‌عرصه‌ها (فرهنگی، سیاسی، امنیتی و اقتصادی) رعایت شود . هر گونه سخن ناامیدکننده و دوگانه‌ سازی موهوم (مثل جنگ یا مذاکره) که در گذشته خسارت زده، ممنوع است .
تعلیم و تربیت (فرا راهبردی):
آموزش‌وپرورش، دانشگاه‌ها و حوزه‌های علمیه یک مسئله فراراهبردی هستند، یعنی تنظیم راهبردهای دیگر باید با ملاحظه آن باشد . در این چارچوب، به نقش معلمان، اساتید و حوزه‌های علمیه در اشاعه فرهنگ مثبت توجه ویژه شد.
✓ -روش های عملیاتی واجرایی هریک از مولفه های مذکور مبتنی بر فرا راهبردی تعلیم وتربیت.
با در نظر گرفتن «تعلیم و تربیت» به عنوان یک فراراهبرد، روش‌های اجرایی مولفه‌های مورد اشاره، دیگر اقدامات صرفاً اقتصادی یا سیاسی نیستند؛ بلکه باید از مسیر فرهنگ‌سازی، تربیت نیروی انسانی و تغییر گفتمان در نظام آموزشی محقق شوند .
در ادامه، برای هر مولفه، روش‌های اجرایی مبتنی بر این نگاه ارائه شده است:
۱. اقتصاد، معیشت و بیکاری (با محوریت تولید داخلی):
مفهوم «اقتصاد مقاومتی» در بستر آموزش، به جای «ورود به بازار کار»، بر «تربیت انسان کارآفرین و تولیدکننده» تأکید دارد .
· تغییر محتوای آموزشی: گنجاندن مفاهیم «کار گروهی»، «خلاقیت»، «ریسک‌پذیری»
«مهارت‌آموزی»در کتب درسی،نه فقط اقتصاد نظری . برنامه درسی پنهان: اصلاح رفتار مدیران و معلمان در مصرف منابع مدرسه و نحوه برخورد با اموال عمومی، تا دانش‌آموز عملاً «مدیریت منابع» را یاد بگیرد .
۲. کاهش ارزش پول ملی و اسقاط دلار:
در این نگاه، تقویت پول ملی وابسته به «اقتصاد دانش‌بنیان» و کاهش وابستگی به خام‌فروشی است . تغییر نگرش در آموزش عالی: حرکت دانشگاه‌ها از «تحقیقات تئوریک» به سمت «پژوهش‌های کاربردی» که به تولید محصولات با ارزش‌افزوده بالا منجر شود و نیاز به واردات را کاهش دهد.
· تربیت اقتصاددانان متعهد: تربیت نیروی متخصصی که راهکارهای عملی برای استفاده از ارزهای ملی در مبادلات منطقه‌ای ارائه دهند .
۳. وحدت حوزه و دانشگاه و انسجام اجتماعی:
دو قطبی‌سازی یکی از بزرگ‌ترین موانع وحدت ملی دانسته شده است. راهکار اجرایی آن، فراتر از همایش‌های مشترک است .
· هم‌افزایی معرفتی: ایجاد رشته‌های میان‌رشته‌ای که در آن فقه و علوم انسانی برای حل مسائل اجتماعی (مانند عدالت و فقر) به یک زبان مشترک برسند .

· تربیت مربیان معلمان واساتیدمتعهد: اگر معلم و استاد، انسانی متعهد، بااخلاق و دارای «غیرت ملی» باشد، این خصایل به طور طبیعی به دانش‌آموز و دانشجو منتقل شده و اختلاف‌های سطحی را کنار می‌زند .
۴. تعلیم و تربیت (فراراهبردی):
اجرای تمام مولفه‌های فوق، نیازمند «تربیت انسان تراز انقلاب اسلامی» است؛ انسانی که صبور، عاقل، مبتکر و اهل اقدام باشد .
· تقدم تزکیه بر تعلیم: در عمل، برنامه‌های درسی باید به گونه‌ای طراحی شوند که «تهذیب نفس» و «اخلاق‌ مداری» در کنار علم‌آموزی، به عنوان ستون اصلی نظام آموزشی دیده شوند .
· نقش‌آفرینی حوزه: حوزه‌های علمیه باید برای ورود به عرصه تربیت معلم و تولید علوم انسانی اسلامی، متخصص تربیت کنند تا آموزش‌وپرورش را از حالت مصرف‌کنندگی خارج کنند .
بیانات رهبر معظم انقلاب (مدظله‌العالی) درباره «فراراهبردی تعلیم و تربیت»، چراغ راهی روشن برای همه دستگاه‌ها و آحاد جامعه است. امیدواریم این نگاه عمیق، بیش از پیش در برنامه‌ریزی‌های کلان کشور و نیز در رفتار فردی و اجتماعی ما جاری و ساری شود.
وآخر دعوانا ان الحمد لله رب العالمین
نویسنده و تحلیلگر:دکتر محمد بنائیان سفید

دیدگاه ها