«باسمه تعالی»
بررسی بندهای سیزده گانه سیاست های کلی تحول بنیادین آموزش وپرورش ابلاغی قائد شهید امام خامنه‌ای (قدس الله سره).
نویسنده:دکتر محمد بنائیان سفید.
نزدیک‌ترین و معتبرترین سند بالادستی که به طور مفصل به سیاست‌های آموزش و پرورش پرداخته، «سیاست‌های کلی ایجاد تحول در نظام آموزش و پرورش» است که در سال ۱۳۹۲ قائد شهید امام خامنه ای(قدس الله سره )ابلاغ شده است .از آنجا که این سیاست‌ها با اسناد مورد اشاره (نقشه جامع علمی و سند تحول) همخوانی و مکمل هستند،مواد مرتبط با آموزش و پرورش در این سند را به طور خلاصه بررسی می کنیم.
🎯 هدف غایی و فلسفه تربیتی:
مطابق با بند (۱) این سیاست‌ها، فلسفه تعلیم و تربیت در ایران، «رسیدن به حیات طیبه» (زندگی مطلوب اسلامی) و رشد استعدادهای فطری است. هدف نهایی، تربیت انسان‌هایی با ویژگی‌هایی چون مؤ من، پرهیزکار، عدالت‌خواه، خلاق، وطن‌دوست و ایثارگر است.
🧑🏫 محوریت و جایگاه معلم:
بند (۳) این سند، بهسازی منابع انسانی را محور تحول می‌داند و بر موارد زیر تأکید دارد:
· ارتقای کیفیت نظام تربیت معلم و روزآمدسازی برنامه‌های درسی مراکز تربیت معلم(دانشگاه فرهنگیان وشهید رجایی)
· اعتلای منزلت اجتماعی معلمان و رفع مشکلات مادی و معیشتی آنان.
· استقرار نظام رتبه‌بندی بر اساس تخصص، شایستگی و عملکرد رقابتی و صلاحیت های حرفه ای.
📚 تحول در محتوا و برنامه درسی:
بند (۴) بر تحول در نظام برنامه‌ریزی درسی با این محورها تأکید دارد:
· تدوین «برنامه درسی ملی» مبتنی بر فلسفه اسلامی و متناسب با نیازهای کشور.
· تقویت فرهنگ تفکر، خلاقیت و نوآوری و بهره‌گیری از روش‌های متنوع یاددهی.
· توسعه فرهنگ و معارف اسلامی شامل یادگیری قرآن، انس با سیره اهل‌بیت و فرهنگ اقامه نماز.
· تقویت آموزش‌های فنی و حرفه‌ای و مهارت‌های زندگی.
🏫 تربیت اخلاقی و اجتماعی:
بند (۵) بر تربیت مبتنی بر فلسفه اسلامی با این رویکردها تصریح دارد:
· ارتقای معرفت دینی، بصیرت و سلامت روحی و جسمی دانش‌آموزان.
· رشد بینش دینی، سیاسی و اجتماعی و مقابله هوشمندانه با تهاجم فرهنگی.
· رشد و شکوفایی استعدادهای هنری و تقویت روحیه نشاط و شادابی.
🏛️ ساختار، مدیریت و مشارکت‌ها:
بندهای (۶) تا (۱۳) به موضوعات زیر می‌پردازند:
· بازمهندسی ساختار اداری با رویکرد چابک سازی و تقویت مشارکت مردم، خانواده‌ها و حوزه‌های علمیه. بهینه‌سازی فضا و تجهیزات مدارس با رعایت اصول معماری اسلامی-ایرانی.
· ارتقای نقش و اختیارات مدرسه و تقویت ارتباط با خانواده و جامعه.
· استقرار نظام جامع نظارت و ارزیابی برای تضمین کیفیت.
به طور خلاصه، این سیاست‌ها نقشه راهی برای تحقق نظام تعلیم و تربیت اسلامی است که در آن معلم محور تحول، قرآن و اخلاق مبنای محتوا، و مدرسه کانون اصلی تربیت معرفی شده‌اند.
