«باسمه تعالی »
علی (ع):«العلم وراثه کریمه,والآداب حلل مجدده, والفکر مرآه صافیه»
موضوع بررسی:«چگونه ساختار ذهنی دانش آموزان را با اندیشه وانگیره وطن دوستی وتمدن نوین اسلامی عملیاتی نماییم؟
نویسنده: دکتر محمد بنائیان سفید
برای عملیاتی کردن وطندوستی و تمدن نوین اسلامی در ساختار ذهنی دانشآموزان، باید از سه رویکرد “هویتی-محتوایی”، “مشارکتی-مردمی” و “زیستبومی-مدرسهمحور” بهره برد. این مسیر، تحولی اساسی از آموزش صرف به سمت تربیت تمام ساحتی است.
۱. باز تعریف هویت و محتوا (از “اطلاعات” به “هویت”)؛ تلفیق حماسه و هویت: از ظرفیت ادبیات حماسی فارسی برای بازنمایی قهرمانان ملی و وقایع تاریخی استفاده کنید تا هویت ملی و حس تعلق به وطن تقویت شود . همچنین، تحلیل محتوای کتب درسی (مخصوصاً فارسی) برای بازتاب ارزشهای میهنی ضروری است .
· معماری تمدنی: مدرسه را به یک “زیستبوم تربیتی” تبدیل کنید که در آن معماری، هنر و فضای فیزیکی، پیامآور هویت ایرانی-اسلامی و روحیه تمدن سازی باشد .
· ترسیم افق تمدنی: مفاهیم را به “چرایی” وجود تمدن نوین اسلامی پیوند بزنید. این تمدن مبتنی بر ارزشهای الهی و فطرت انسانی است و نبرد امروز، نبرد هویتهاست . مدرسه باید به دانشآموز بیاموزد “کیست، از کجا آمده و به کجا میرود” تا او را برای خودسازی و دگرسازی آماده کند.۲. مشارکت و حکمرانی مردمی (از “تصدیگری” به “مشارکت”)؛ شبکهسازی و همافزایی: برای جلوگیری از تصدیگری دولت، از ظرفیت والدین به عنوان “یاران پرورشی” در حوزههایی مثل “نمازیار”، “اردویار” و “تشکل یار” استفاده کنید . این رویکرد، بستر را برای مردمیسازی آموزشوپرورش فراهم میکند که در بیانیه اجلاسیه کانون تربیت اسلامی نیز مورد تأکید قرار گرفته است.
· کانونهای تربیتی: کانونهایی مانند کانون تربیت اسلامی با پیگیری ۱۰ محور رهبری (از سند تحول تا معیشت معلم)، نقش حلقه میانی برای عملیاتیسازی این مفاهیم در مدارس را دارند .
۳. زیستبوم مدرسهمحور (از “کلاس” به “مدرسه جهادی) پویشهای عملیاتی: به جای آموزش انتزاعی، پویشهای هویتی، معنوی و انگیزشی اجرا کنید (مثل پویش “زندگی در آیهها” یا تولید محتوای روانشناختی با رویکرد خودآگاهی و همدلی). این کار باعث میشود دانشآموز با مفهوم جهاد فرهنگی و مسئولیت اجتماعی درگیر شود .
· تحول در نظام پرورشی: نظام پرورشی باید متناسب با نیازهای نسل جدید (که با نسل دیروز تفاوت بنیادین دارد) متحول شود و از الگوهای شهیدانی چون شهید فهمیده برای تبیین نقش “فهمیدههای زمان” استفاده کند .
نکته کلیدی (برای شما و کانون):
همانطور که در فراخوان اجلاسیه آمد، موضوع “حکمرانی آموزش وپرورش در افق اندیشه قائد شهید” دقیقاً به همین نقطه اشاره دارد. شما باید از ارکان سهگانه (خانواده، مدرسه، دانشگاه) استفاده کنید و با حکمرانی چابک و جهتمند، دانشآموز را به انسانی مؤمن، انقلابی و قرآنی تبدیل کنید که هم قهرمان ملی را میشناسد و هم در برابر دشمن، مقتدر و در برابر مؤمنان، متواضع است .